بر پايه اين پيشنويس، بانكهاي قرض الحسنه تنها مجاز به گرفتن پس انداز قرضالحسنه و ارائه تسهيلات قرض الحسنه مي باشند.
اينگزارش ميافزايد: متن كامل پيشنويس طرح پيشنهادي دولت كه خطاب به وزارت امور اقتصاد و دارايي و بانك مركزي نوشته و هنوز به امضاي معاون اول رييس جمهور نرسيده است به شرح زير مي باشد.
تصميم نمايندگان ويژه رئيسجمهور در خصوص تحول ساختاري بانكها كه به استناد اصل يكصد و بيست و هفتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و با رعايت تصويبنامه هيات وزيران اتخاذ شده است، به شرح زير براي اجرا ابلاغ ميگردد:
آييننامه تشكيل بانكهاي قرضالحسنه و سرمايهگذاري
ماده 1) در اين آييننامه، اصطلاحات به كار گرفته شده به شرح ذيل تعريف ميشود:
الف) بانك مركزي: منظور بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران است
ب) بانكها: منظور كليه بانكهاي دولتي و پست بانك استج) بانك سرمايهگذاري: بانكهاي سرمايهگذاري شامل بانك صنعت و معدن، توسعه صادرات ، مسكن ميباشد كه از اين پس، بر اساس اين آييننامه فعاليت خواهند نمود.
د) بانك قرض الحسنه: بانكهاي قرضالحسنه شامل بانك ملي، كشاورزي، تجارت، صادرات، ملت، سپه، رفاه كارگران و پست بانك ميباشد كه از اين پس بر اساس اين آييننامه فعاليت خواهند نمود.
هـ) سپرده هاي سرمايهگذاري مدتدار: منظور سپردههاي سرمايهگذاري كوتاه و بلند مدت ميباشد.
و) سپردههاي قرض الحسنه: منظور سپردههاي پسانداز و ديداري قرضالحسنه ميباشد.
ل) نمايندگان ويژه : منظور نمايندگاه ويژه رييس جمهور موضوع تصميم نامه شماره هيات وزيران است.
ماده2) به منظور افزايش كارايي، كاهش هزينه و خدمات رساني مطلوب به عموم مردم:
الف) بانكهاي تجارت، صادرات و ملت ادغام و بانك قرضالحسنه مهر ايران تشكيل ميشود.
ب) بانكهاي سپه و رفاه كارگران ادغام و بانك قرضالحسنه … تشكيل ميشود
تبصره 1) به منظور اصلاحات لازم در حسابها، تجميع اطلاعات مربوط به بانكهاي ادغام شده، هماهنگسازي نرمافزارها و رويههاي بانكي، كار گروههايي با مسئوليت مدير عامل بانك ملت در بند الف و مسئوليت بانك رفاه كارگران در بند ب و عضويت مديران ساير بانكهاي ادغامي ، بانك مركزي و وزارت امور اقتصادي و دارايي تشكيل حداكثر ظرف مدت يك ماه راهكارهاي اجرايي لازم را به نمايندگان ويژه ارايه خواهند داد.
تبصره 2)كار گروهي متشكل از مديران عامل بانكهاي دولتي و بانك مركزي به رياست وزارت امور اقتصادي و دارايي ظرف مدت دو ماه از ابلاغ اين آييننامه، با توجه به حوزه فعاليت، پراكندگي جغرافيايي شعب، منابع و مصارف، نيروي انساني، زير ساختهاي الكترونيكي، محل استقرار و نوع مراجعهكنندگان، امكانات فيزيكي و فضاي شعبه و ساير عوامل تعيين كننده ديگر پيشنهاد جابجايي مالكيت شعب، ساختمانها و تجهيزات بانكهاي قرض الحسنه و سرمايهگذاري با يكديگر و يا فروش آنها را به نمايندگان ويژه ارايه مي نمايد.
تبصره 3) كار گروه موضوع تبصره (2) با توجه به نوع خدماتي كه بانكهاي قرض الحسنه و سرمايهگذاري بايد ارايه دهند و با توجه به تخصص نيروي انساني بانكها، پيشنهاد لازم جهت جابجايي، بازخريدي و بازنشستگي با شرايط خاص نيروي انساني بانكها را به نمايندگان ويژه ارايه مينمايد.
ماده 3) بانكهاي قرضالحسنه، صرفا مجاز به نگهداري و افتتاح حساب پسانداز و جاري قرض الحسنه هستند
تبصره 1) افتتاح و تمديد كليه حسابهاي سپردههاي سرمايهگذاري مدتدار، گواهي سپرده و هر نوع منابع جذب شدهاي ديگري كه سود به آن تعلق ميگيرد، از تاريخ ابلاغ اين آييننامه توسط بانكهاي قرضالحسنه ممنوع ميباشند.
تبصره 2) بانكهاي قرضالحسنه مكلفند امكان انتقال سپردههاي سرمايهگذاري بلند مدت را به بانكهاي سرمايهگذاري بدون پرداخت جريمه و با حفظ باقيمانده مدت قرارداد امكان پذير نمايند.
تبصره 3) بانكهاي قرضالحسنه صرفا مجاز به اعطاي تسهيلات قرضالحسنه درچارچوب آييننامهاي خواهد بود كه شرايط، سقف و نحوه پرداخت آن حداكثر ظرف مدت يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آييننامه توسط وزارت امور اقتصادي و دارايي با همكاري بانكها و بانك مركزي تهيه و به تصويب نمايندگان ويژه خواهد رسيد.
تبصره (بانكهاي قرضالحسنهاي كه اطلاعات تسهيلاتي پرداختي آنها مطابق اين ماده تكميل نشده باشد، تا زمان تكميل اين اطلاعات (هماهنگي كامل با مانده حساب هر بانك)، بر اساس آييننامههاي موجود عمل خواهند نمود.
- ملاك قرار دادن ارايه تسهيلات به نگهداري سپردهها در بانكهاي دولتي
- قرار دادن اطلاعات بانكهاي خصوص در بانك جامع
- الزام ارايه گردش حسابجاري به عنوان يكي از مشخصههاي اعطاي تسهيلات
پرويز داوودي معاون اول رييس جمهور
- معاون سازمان خصوصي سازي گفت: با ادغام بانكهاي دولتي و تبديل آنها به بانك هاي قرض الحسنه، برنامه عرضه سهام و اجراي اصل 44 اين گروه منتفي ميشود.
-
رضا عبدالهي رييس كميسيون برنامه و بودجه مجلس هفتم در گفتوگو با «تابناك» گفت: از هر سو به اين خبر نگاه كنيم بعيد به نظر ميرسد كه چنين مصوبهاي در دستور كار قرار داشته باشد.وي در ادامه افزود : با چنين مصوبهاي بانكها در انجام تعهدات خود دچار مشكل ميشوند؛ چون از بانكها در مقابل مشتريان خود كه نزد آنها سپردهگذاري نمودهاند، متعهد شدهاند كه سودهاي توافق شده را بپردازد. با تبديل بانكها به صندوق قرضالحسنه، از انجام تعهدات خود عاجز خواهند شد که سرانجام باعث اخلال در كل نظام بانكي ميشود.اين نماينده مجلس در ادامه گفت: در صورت ابلاغ اين مصوبه بانكها قادر به جذب سپردههاي شهروندان نخواهند بود كه نتيجهاي آن افزايش نقدينگي و در نهايت افزايش تورم خواهد بود.
- رئيس هيات مديره بانك سامان در مورد ادغام 8 بانك دولتي به بانك قرضالحسنه گفت: ادغام بانكهاي دولتي كه در قالب شركت دولتي فعاليت ميكنند، نياز به تصويب مجلس دارد.
- مشاور بانك توسعه اسلامي گفت: بانكها در كشورهاي درحال توسعهاي چون ايران نقش بسيار با اهميتي دارند و نميتوان ساختار و نظام بانكي را با طرحهايي چون ادغام بانكها و تبديل به بانك قرضالحسنه تغيير داد.
- مدير عامل سابق بانك سپه گفت: با ادغام بانكها و تبديل آنها به قرضالحسنه جهتگيري نقدينگي به خطا رفته و توليد با مشكل جدي مواجه خواهد شد.
- يك كارشناس پولي و بانكي گفت: تقسيم بندي بانكها به واسطه گري يا قرض الحسنه صرف، به نفع اقتصاد كشور نبوده و خلاف مفاد قانون عمليات بانكي بدون ربا است.
- يك استاد دانشگاه با اشاره به اينكه ادغام بانكها بايد دقيق مطالعه شود گفت: تفكيك سپردههاي قرضالحسنه و سرمايهگذاري وضعيت بانكها را روشن ميكند.
- حسابرس معتمد بورس گفت: ادغام و تبديل بانكهاي دولتي به بانك قرضالحسنه باعث خروج سپرده ها از بانكها خواهد شد.
- استاد دانشگاه علامه طباطبايي بانكها را همچون شريان اقتصادي كشورها عنوان كرد و اظهارداشت:ادغام بانكها در حكم تنگ كردن اين شريانها است.
- سعيد شيركوند از تيم اقتصادي دولت خواست در صورتي كه مطالعات كارشناسي درباره طرح ادغام بانكها انجام دادهاند و يا نمونهاي از اينگونه تحول در نظام بانكي را در كشورهاي ديگري مشاهده كردهاند، آن را منتشر كنند تا مورد بررسي بيشتر كارشناسان و مردم قرار گيرد.
- يك كارشناس پولي و بانكي گفت: تقسيم بندي بانكها به بانك قرض الحسنه و يا سرمايه گذاري نتايج مثبتي براي اقتصاد كشور به دنبال ندارد و از اولين تبعات آن، از بين رفتن منابع پس اندازي است.
- ابراهيم رزاقي كارشناس اقتصادي گفت: طرح ادغام بانكها و تبديل آن به بانك قرضالحسنه از لحاظ فكري و نظري، طرح بسيار پسنديده و خوب است اما در شرايط كنوني اقتصاد كشور، تنها باعث دامن زدن به تورم موجود خواهد شد.
- يك كارشناس اقتصادي گفت: ادغام بانكها و تاسيس بانك قرضالحسنه بانكهاي كشور را سنگين و بيدست و پا كرده و آنها را از سودآوري خارج ميكند.
- معاون بانك سامان گفت: در صورت تبديل بانكها به قرضالحسنه صاحبان سپردههاي بلندمدت كه 60 درصد منابع بانكها را تشكيل ميدهد، متقاضي بازپس گيري پول خود خواهند بود و بانكها كه از محل اين سپردهها تسهيلات پرداختهاند،امكان بازپس دهي يكباره را نخواهند داشت.
- يك مقام آگاه گفت: وزير سابق امور اقتصادي و دارايي از مخالفان طرح ادغام بانكها بود و به همين دليل از اين سمت كنار رفت. ه گفته اين مقام آگاه، دانش جعفري در مراسم توديع خود به اين نكته نيز اشاره كرده بود كه ” نظام بانكي در اين دوره به صورت مستمر تحت فشار قرار داشت. من وقتي نگاه آنها را به نيمه خالي ليوان ديدم، جلوي آنها ايستادم و اجازه ندادم جلوتر بروند زيرا فكر ميكردم اين نوع برنامهها فراتر از وظيفه يك دستگاه است و بايد براي انجام آن توافق ملي و حتي قانون وجود داشته باشد.”